دستگاه C-ARM

دستگاه C-ARM چیست؟

دستگاه C-Arm یک سیستم تصویربرداری پزشکی پیشرفته است که با استفاده از فناوری فلوروسکوپی (Fluoroscopy)، تصاویر زنده و با کیفیت بالا از ساختارهای داخلی بدن تولید می‌کند.
نام C-Arm از شکل بازوی متحرک آن گرفته شده که به شکل حرف انگلیسی C طراحی شده است و امکان حرکت در زوایای مختلف را برای تصویربرداری دقیق فراهم می‌کند.

ساختار و اجزای اصلی دستگاه C-ARM

یک دستگاه C-Arm به طور معمول از بخش‌های زیر تشکیل می‌شود:

۱. بازوی C شکل 🌀

* محل قرارگیری منبع اشعه X در یک طرف و دتکتور یا Image Intensifier / Flat Panel Detector در طرف مقابل.
* قابلیت حرکت چرخشی و خطی برای دسترسی به زوایای مختلف بدن بیمار.

۲. منبع اشعه X 💡

* تولید پرتوهای ایکس برای عبور از بدن بیمار و تشکیل تصویر.

۳. دتکتور تصویر یا Image Intensifier / FPD 📷

* تبدیل اشعه عبوری به سیگنال‌های دیجیتال و ایجاد تصویر زنده.

۴. کنسول کنترل 🎛

* محل تنظیم پارامترها (مانند kVp، mA، زمان تابش) و مشاهده تصاویر.

۵. نمایشگر یا مانیتور دوگانه 🖥🖥

* نمایش تصاویر زنده و تصاویر ذخیره شده به صورت همزمان.

—

 انواع دستگاه C-ARM

۱. C-Arm ثابت (Fixed C-Arm)

* نصب شده در اتاق عمل یا بخش رادیولوژی.
* مناسب جراحی‌های پیچیده و مداخلات طولانی‌مدت.

۲. C-Arm پرتابل (Mobile C-Arm)

* قابل جابه‌جایی بین بخش‌های مختلف بیمارستان.
* رایج‌ترین نوع در اتاق‌های عمل ارتوپدی، اورولوژی و جراحی عمومی.

—

کاربردهای دستگاه C-ARM

دستگاه C-Arm در بسیاری از حوزه‌های پزشکی استفاده می‌شود، از جمله:

* جراحی ارتوپدی 🦴

* بررسی محل قرارگیری پیچ، پین یا پروتز در استخوان.

* جراحی اعصاب 🧠

* تصویربرداری از ستون فقرات و جمجمه در حین عمل.

* جراحی قلب و عروق ❤️

* آنژیوگرافی، تعویض دریچه یا گذاشتن استنت.

* اورولوژی 🚹

* سنگ‌شکنی و بررسی مسیر ادراری.

* دردشناسی و تزریق هدایت‌شده 💉

* تزریق دارو به مفاصل یا اطراف اعصاب با هدایت تصویری.

—

مزایای استفاده از C-ARM

* تصاویر زنده (Real-Time) برای هدایت دقیق جراح.
* کاهش نیاز به برش‌های بزرگ و افزایش دقت عمل.
* قابلیت ذخیره، چاپ و ارسال تصاویر دیجیتال.
* امکان حرکت بازو در زوایای متعدد برای پوشش کامل محل جراحی.

—

 نکات ایمنی و محدودیت‌ها

* حفاظت در برابر اشعه برای بیمار و کادر درمان ضروری است.
* استفاده طولانی‌مدت ممکن است باعث دوز تجمعی اشعه شود.
* نیاز به کالیبراسیون و سرویس دوره‌ای جهت حفظ کیفیت تصویر.

—

برندهای مطرح دستگاه C-ARM

برخی برندهای شناخته‌شده در تولید C-Arm عبارتند از:

* Siemens 🇩🇪
* GE Healthcare 🇺🇸
* Philips 🇳🇱
* Ziehm Imaging 🇩🇪
* Allengers 🇮🇳